Paardencoaching en het sjamanisme

Het medicijnwiel is een belangrijk onderdeel van het sjamanisme. Het wiel vormt een symbolische kaart die helpt om inzicht te krijgen in iemands levenspad, innerlijke processen en persoonlijke ontwikkeling. In mijn sjamanistische coachingsessies doorloop ik samen met het paard en de coachee de vier windrichtingen.

De windrichtingen vertegenwoordigen elk een fase of kwaliteit:
• Oosten – Het begin, inspiratie en visie. Hier onderzoek je wat je ziel verlangt en welke nieuwe richting zich aandient.
• Zuiden – Groei, vertrouwen en het innerlijke kind. Het paard laat zien waar je jezelf tegenhoudt of juist vrij kunt bewegen.
• Westen – Loslaten, schaduwwerk en transformatie. Dit is de richting waarin oude overtuigingen, angsten en emoties mogen worden aangekeken. Paarden voelen vaak feilloos aan waar nog spanning of weerstand zit.
• Noorden – Wijsheid, integratie en rust. Hier worden inzichten verankerd en ontstaat ruimte om vanuit meer balans verder te gaan.

Het veld en de richtingen

Een sessie begint met het neerzetten van het veld, waarbij ik de vier windrichtingen aanroep. Samen met het paard en de coachee doorloop ik de richtingen; de interactie vindt plaats vanaf de grond.
Ik observeer samen met de coachee hoe het paard reageert. Komt het paard dichtbij of juist niet? Loopt het mee, blijft het stilstaan of verandert het van richting? Vanuit het sjamanisme zien we deze reacties als betekenisvolle signalen die uitnodigen tot zelfreflectie. Het paard kiest niet bewust een boodschap, maar reageert instinctief op wat zich in het moment afspeelt.

De ervaringen verbind ik met het medicijnwiel. Misschien vraagt het Oosten om een nieuwe stap te zetten, laat het Westen zien wat nog losgelaten mag worden, of nodigt het Noorden uit om eerst rust en vertrouwen te vinden voordat er actie wordt ondernomen. Zo helpt het medicijnwiel om de ervaring met het paard een diepere betekenis te geven.

Het doel van deze vorm van coaching is niet om “problemen op te lossen”, maar om bewustwording, verbinding en persoonlijke groei te stimuleren. Veel mensen ervaren meer helderheid, rust en vertrouwen doordat ze niet alleen met hun hoofd, maar ook met hun gevoel en intuïtie leren luisteren.

Het uitgangspunt is dat paarden volledig in het moment leven. Ze reageren niet op wat iemand zegt, maar op de energie, emoties en intenties die iemand uitstraalt. Daardoor kunnen ze onbewuste patronen zichtbaar maken. Binnen het sjamanisme wordt dit gezien als een vorm van wijsheid: het paard nodigt je uit om terug te keren naar authenticiteit en verbinding met jezelf.

De paarden en de wijsheid van de natuur

paarden coaching en shamanisme en kundalini energie in Amsterdam en Haarlem

Het moment waar alle paarden (en mensen) het hele jaar naar uitkijken: de weidegang. Ik heb lang gezocht naar een pensionstal waar de paarden zo natuurlijk mogelijk in een kudde kunnen leven. Binnen veel sjamanistische tradities wordt het paard gezien als een spirituele leraar en brug tussen de menselijke en de natuurlijke wereld. Sjamanisme gaat uit van het idee dat alle levende wezens deel uitmaken van één groter geheel. Een paard dat vrij kan bewegen, grazen, sociale contacten heeft met andere paarden en zijn natuurlijke instincten kan volgen, blijft beter verbonden met zijn eigen essentie en de wijsheid van de natuur. Een paard dat op een natuurlijke manier leeft, kan zuiverder en eerlijker voelen wat er in een mens leeft.

Veel sjamanistische tradities zien dieren niet als bezit, maar als spirituele wezens met een eigen ziel en levenspad. Daarom is het belangrijk om de natuurlijke behoeften van een paard zoveel als mogelijk te respecteren.

Het paard als spirituele leraar

Paarden zijn van nature kuddedieren. Door samen te leven met andere paarden leren zij samenwerking, vertrouwen, leiderschap en harmonie. Deze kwaliteiten worden in sjamanistische symboliek vaak gezien als belangrijke levenslessen voor mensen. In het sjamanisme symboliseert het paard vrijheid, kracht, intuïtie en de reis tussen werelden. Het respecteren van de natuurlijke behoeften van een paard, maakt hem een krachtiger drager van deze lessen.

Vanuit een sjamanistisch perspectief gaat het dus niet alleen om dierenwelzijn, maar ook om het eren van de spirituele kracht en wijsheid die het paard van nature belichaamt. Het paard leert ons hoe we in vrijheid, balans en verbinding met de aarde kunnen leven.

Coaching sessie door Orlando

horse coaching equine assisted amsterdam

Orlando is een jaar geleden verhuisd naar een nieuwe plek in Vogelenzang: een prachtige, unieke plek waar de paarden in kuddes leven, vlak naast het natuurgebied Amsterdamse Waterleidingduinen. Orlando had tijd nodig om aan de nieuwe plek te wennen. En om te wennen aan het leven in een grote kudde met andere paarden. Ik ben erg blij met hoe hij zich aanpast. Nu hij zich heeft gesetteld, is hij klaar voor coaching.

Ik heb al met andere paarden gecoacht. Maar ik heb er jarenlang naar uitgekeken om met mijn eigen paard te coachen. Om als team te kunnen werken en precies te weten hoe ik zijn gedrag moet interpreteren. Orlando geeft duidelijk en snel feedback aan de cliënt. Ik ben zo trots op mijn paard! Hij is een jong paard, maar heeft een oude ziel. Orlando is sociaal, nieuwsgierig, mensgericht, wijs en daardoor zeer geschikt als coach paard.

The power of the herd

Orlando has moved from the place where he was born and raised with his mother and half-brothers, to a large herd of geldings that live together 24/7. It’s a big transition and he needs time to get used to it. But he is growing a lot, both physically and mentally.

The place is beautiful, it is a large stable with extensive pastures, bordering a nature reserve that stretches all the way to the sea.

I spend a lot of time observing the herd. In her book The Power of the Herd, Linda Kohanov applies horse-inspired insights about exceptional communication and leadership to our workplaces and relationships, developing assertiveness, stimulating creativity, dealing with conflict, and increasing body and mind awareness.

She draws on the behavior of adult horse herds and the herd cultures of Africa and Mongolia to debunk theories of dominance hierarchies, challenge deep-rooted ideas about “survival of the fittest,” and demonstrate the power of consensual leadership in which leadership roles are fluid.

De kracht van de kudde

Orlando is verhuisd van de plek waar hij is geboren en is opgegroeid met zijn moeder en halfbroertjes, naar een grote kudde ruinen die 24/7 samen leeft. Het is een grote overgang en hij heeft tijd nodig om te wennen. Maar hij is enorm aan het groeien, zowel fysiek als mentaal. 

De plek is prachtig, het is een grote stal met uitgestrekte weilanden, grenzend aan een natuurgebied dat zich uitstrekt tot aan de zee. 

Ik breng veel tijd door met het observeren van de kudde. In haar boek The Power of the Herd past Linda Kohanov door paarden geïnspireerde inzichten over uitzonderlijke communicatie en leiderschap toe op onze werkplekken en relaties, het ontwikkelen van assertiviteit, het stimuleren van creativiteit, het omgaan met conflicten en het vergroten van lichaams- en geestbewustzijn.

Ze baseert zich op het gedrag van volwassen paardenkuddes en de kuddeculturen van Afrika en Mongolië om theorieën over dominantiehiërarchieën te ontkrachten, diepgewortelde ideeën over ‘survival of the fittest’ ter discussie te stellen en de kracht aan te tonen van consensueel leiderschap, waarin leiderschapsrollen fluïde zijn.

In je persoonlijke kracht door paarden coaching

equine assisted coaching met paarden in amsterdam

Paarden zijn kuddedieren en prooidieren. Hierdoor zijn ze heel gevoelig voor verandering van sfeer en energie. Afhankelijk van jouw energie bewaren de paarden afstand of komen ze dichterbij en vertonen bepaald gedrag. Dit gedrag vertaal ik naar jou, zodat je kan nadenken en voelen wat het paard jou wil laten zien.

Elke sessie stem ik af op maat. Als je de paarden misschien wat spannend vindt, beginnen we met contact op afstand totdat je meer vertrouwen hebt. Het is de bedoeling dat je op een veilige en ontspannen manier aan jezelf kan werken.

Paarden zijn van nature afhankelijk van de kudde. Hoe sterker de kudde, hoe groter de kans op overleven. In de coaching sessie vorm jij samen met het paard als het ware een kudde. Het paard zal helen wat op dat moment de meeste heling nodig heeft. Hierdoor zullen patronen zichtbaar worden, zodat je kan leren om eruit te stappen en die te doorbreken. En zo kom je steeds meer in je persoonlijke kracht.

equine assisted coaching met paarden in Amsterdam

Natural Horsemanship in Californië

coaching met paarden equine assisted coaching

De hele maand augustus ben ik in Californië om me verder te ontwikkelen in Natural Horsemanship. De basis is om met paarden te communiceren in de taal die paarden onderling ook gebruiken. 7 spellen staan centraal: deze spelen paarden met elkaar om te bepalen wie de leider is. Deze spellen zet ik in tijdens de coaching, waardoor vaak mooie inzichten komen over thema’s als grenzen aangeven, voor jezelf opkomen en richting geven (aan je eigen leven).

Coaching met paarden in Senegal

Al 25 jaar woon en werk ik deels in Senegal, West Afrika. Mijn zoon heeft een Senegalese vader en sinds zijn geboorte is de band met Senegal nóg sterker geworden. Ik hou van de mensen, de cultuur, de natuur en de spiritualiteit. Samen met mijn zoon ben ik op een prachtige plek aan de oceaan geweest waar hele mooie paarden en mensen leven ~ een geweldige plek om paarden coach sessies te geven, in combinatie met yoga. Ik hoop in 2026 een eerste retreat te kunnen aanbieden.